THAM LUẬN DẠY HỌC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HS

THAM LUẬN DẠY HỌC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HS

THAM LUẬN DẠY HỌC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HS

Người viết: Nguyễn Thị Hoài Thanh

Kính thưa:
- Đc Phạm Thanh Toàn - PGĐ sở GD-ĐTNinh Bình.
- Đc Trịnh Duy Nghĩa - Chủ tịch công đoàn ngành.
- Các quý vị đại biểu, các thầy cô trong Ban giám hiệu và toàn thể các
thầy cô giáo trong hội đồng giáo dục nhà trường.
Thưa hội nghị!
Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo
dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là chuyển từ HS
biết những gì? sang HS biết làm gì từ những điều đã biết?. Để đảm bảo được điều đó,
nhất định phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả
giáo dục theo định hướng phát triển năng lực người học. Sau đây, tôi xin phép được
phát biểu một vài ý kiến tham luận về dạy học phát triển năng lực như sau:
I. THỰC TRẠNG
1. Ưu điểm:
- Thứ nhất, nhà trường đã tổ chức cử giáo viên tham gia các các lớp bồi dưỡng,
tập huấn về phương pháp dạy học tích cực và đã triển khai việc “Đổi mới sinh hoạt
chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học”, xây dựng Mô hình trường học đổi mới
đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
- Thứ hai, đa số giáo viên trong nhà trường đã nhận thức được sự quan trọng,
tính cấp thiết về việc đổi mới phương pháp dạy học phát triển năng lực. Đa số giáo
viên đã áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào quá trình soạn bài và lên lớp.
- Thứ ba, Giáo viên đã vận dụng được các phương pháp dạy học tích cực trong
dạy học; kĩ năng sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin - truyền
thông trong tổ chức hoạt động dạy học được nâng cao; vận dụng được qui trình kiểm
tra, đánh giá mới.
- Thứ tư, cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh
giá những năm qua đã được đặc biệt chú trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động
đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá.
Có thể nói, những thuận lợi trên đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất
lượng giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh nhà trường.
2. Hạn chế:
Bên cạnh những kết quả bước đầu đã đạt được, việc đổi mới phương pháp dạy
học, kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh vẫn còn nhiều hạn chế
cần phải khắc phục. Cụ thể là:
- Thứ nhất: Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở trường chưa mang lại
hiệu quả cao. Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy học chủ đạo của
nhiều giáo viên. Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp
các phương pháp dạy học, các kĩ thuật dạy học cũng như sử dụng các phương pháp

dạy học phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều. Dạy
học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức lí thuyết.
- Thứ 2: Hoạt động kiểm tra đánh giá ngay trong quá trình tổ chức hoạt động
dạy học trên lớp chưa được quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả.
- Thứ 3: Một bộ phận không nhỏ học sinh chưa chủ động trong việc nghiên cứu
bài học, chưa tích cực, chưa tự lực trong các hoạt động học tập cũng như khám phá
kiến thức.
II. NGUYÊN NHÂN:
Thực trạng nói trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có thể chỉ ra một
số nguyên nhân cơ bản sau:
1. Nguyên nhân khách quan:
- Thứ nhất, do thói quen thụ động trong quá trình dạy và học. Đã từ lâu, trong
các tiết học lý luận, hình ảnh người thầy thuyết trình một cách say sưa từ đầu đến cuối
buổi, học sinh thì nghe giảng và chép bài một cách thụ động đã thành một dấu ấn trong
mỗi người.
- Thứ hai, sĩ số học sinh trong một lớp khá đông (khoảng 40 học sinh). Với số
lượng như vậy, việc áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực cũng phần nào bị hạn
chế. GV không thể kiểm soát hoạt động học tập của tất cả HS trong một giờ học. Vì
thế nhiều HS ỷ lại, dựa dẫm, không tích cực, chủ động suy nghĩ, tìm tòi kiến thức.
- Thứ ba, về cơ sở vật chất nhà trường đã từng bước hoàn hiện hơn, tuy nhiên
các phòng học, phòng học bộ môn để đáp ứng cho việc giảng dạy phương pháp tích
cực hiện nay của trường cũng chưa thể đáp ứng đầy đủ mà từng bước khắc phục dần
theo kế hoạch.
- Thứ 4: Sự chưa đồng bộ giữa tài liệu học và phương pháp giảng dạy: Tài liệu
được biên soạn quá dài, thậm chí là khó. Phương pháp dạy học đòi hỏi thời gian hoạt
động của HS nhiều. Điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của giờ dạy.
2. Nguyên nhân chủ quan:
a. Đối với giáo viên:
- Thứ nhất: Lý luận về phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định
hướng phát triển năng lực chưa được nghiên cứu và vận dụng một cách có hệ thống;
còn tình trạng vận dụng lí luận một cách chắp vá nên chưa tạo ra sự đồng bộ, hiệu quả.
Các hình thức tổ chức hoạt động dạy học còn nghèo nàn.
- Thứ hai: Nhận thức về sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học, kiểm
tra đánh giá và ý thức thực hiện đổi mới của một bộ phận giáo viên chưa cao. Năng
lực của đội ngũ giáo viên về vận dụng các phương pháp dạy học tích cực, kĩ thuật dạy
học, sử dụng thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong dạy
học còn hạn chế.
- Thứ ba, Nghiệp vụ sư phạm cũng như kỹ năng xử lí các tình huống sư phạm ở
một số giáo viên còn hạn chế.
- Thứ tư: Việc kiểm tra, đánh giá chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái hiện kiến thức,
học sinh học tập thiên về ghi nhớ, ít quan tâm vận dụng kiến thức. Nhiều giáo viên
chưa vận dụng đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra nên các bài kiểm tra còn nặng tính
chủ quan của người dạy.

b. Đối với học sinh:
- Một bộ phận không nhỏ học sinh chưa xác định rõ mục tiêu học tập, chưa chủ
động, chưa tích cực trong việc chiếm lĩnh kiến thức khoa học cũng như rèn luyện các
kĩ năng.
- Nhiều học sinh thụ động trong việc học tập; khả năng sáng tạo và năng lực
vận dụng tri thức đã học để giải quyết các tình huống thực tiễn cuộc sống còn hạn chế.
III. GIẢI PHÁP
Sau đây tôi mạnh dạn nêu một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu
quả sử dụng phương pháp dạy học phát triển năng lực.
1. Về phía nhà trường:
- Thường xuyên tổ chức cho giáo viên tập huấn thêm về phương pháp dạy học
phát triển năng lực của người học.
- Cần tiếp tục hỗ trợ cho giáo viên trong việc trang bị phương tiện hỗ trợ giảng
dạy. Có kế hoạch mua sắm, bổ sung các phương tiện hỗ trợ giảng dạy.
2. Về phía giáo viên:
- Giáo viên phải có động lực đổi mới, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, tích cực
học tập, trau dồi kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ. Giáo viên phải nắm chắc các kĩ
thuật dạy học như kĩ thuật dạy học mảnh ghép, kĩ thuật khăn trải bàn, kĩ thuật ổ bi, kĩ
thuật bể cá,.... Giáo viênthành thạo ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng tối đa
thiết bị dạy học đa phương tiện. Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học: dạy học
toàn lớp, dạy học nhóm, nhóm đôi và dạy học cá thể, vận dụng dạy học giải quyết vấn
đề, dạy học theo chủ đề nội môn, liên môn, dạy học trải nghiệm thực tế,....
- Giáo viên phải dành nhiều thời gian cho soạn bài, chuẩn bị giáo án trước khi
đến lớp. Biết động viên khích lệ học sinh, linh hoạt trong ứng xử tình huống. Thời
xuyên trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp, rút kinh nghiệm qua từng giờ giảng, điều
chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh để mang lại hiệu quả
cao trong từng bài giảng.
- Do nội dung kiến thức trong một bài vừa dài vừa khó mà một bài học phải có
ít nhất 4 đến 5 hoạt động học, với khoảng thời gian một tiết phải gói gọn trong 45 phút
như hiện nay, thì giáo viên buộc phải ép thời gian, tính toán từng phút, điều này khiến
nhiều hoạt động không đủ thời gian để thực hiện một cách trọn vẹn. Chính vì thế,
trong một tiết học giáo viên có thể tổ chức 1 hoặc 2 hoạt động học nhóm để đảm bảo
nội dung kiến thức cũng như phát triển năng lực cho học sinh, chứ không nhất thiết tất
cả các hoạt động học trong tiết học đều là các hoạt động học theo nhóm.
- Giáo viên phải tiếp thu cách dạy theo cảm nhận, theo trải nghiệm sáng tạo của
phương pháp dạy giá trị sống, kĩ năng sống. Giờ dạy các bộ môn không thể là giờ đọc
chép hay nhìn chép, nó phải thiết thực, sôi động với nhiều câu hỏi mở. Học sinh có thể
sáng tạo vận dụng các kiến thức, kĩ năng vào các tình huống thực tế.
- Do học sinh chưa chủ động trong học tập, chưa biết cách tự học, tự nghiên cứu
tài liệu nên giáo viên cần dạy các em cách học, cách tự lực chiếm lĩnh tri thức.
3. Đối với học sinh:

- Học sinh cần chủ động, tích cực trau dồi kiến thức, rèn luyện kĩ năng gồm:
đọc, viết, sử dụng công nghệ thông tin,... và phát triển năng lực gồm: tư duy phản
biện, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác nhóm,...
- Các em cần mạnh dạn, tự tin vận dụng những điều mình đã biết vào các tình
huống thực tế trong đời sống.
Trên đây là tham luận về dạy học phát triển năng lực học sinh của cá nhân
tôi, rất mong được sự đóng góp ý kiến của các quý vị đại biểu, của các thầy cô giáo
để bản tham luận được hoàn thiện hơn nữa. Cuối cùng tôi xin chúc hội nghị thành
công tốt đẹp. Tôi xin chân thành cảm ơn.


Danh mục:

Bài tin liên quan
Tin tức
Tin tức
Tin đọc nhiều